نازایی
نازایی یعنی نرسیدن به بارداری بعد از یک سال رابطهٔ منظم بدون پیشگیری. علت می‌تواند در هر یک از زوجین یا هر دو باشد، پس هر دو نفر بررسی می‌شوند.
نازایی یعنی چه؟
سازمان جهانی بهداشت نازایی را نرسیدن به بارداری بعد از ۱۲ ماه یا بیشتر رابطهٔ منظم بدون پیشگیری تعریف می‌کند. بیشتر زوج‌هایی که زن زیر ۴۰ سال دارند، با رابطهٔ منظم در طول یک سال باردار می‌شوند. از کسانی که در سال اول باردار نمی‌شوند، حدود نیمی در سال دوم باردار می‌شوند.
این تعریف یک برچسب نیست و به این معنا هم نیست که بارداری ناممکن است. فقط می‌گوید وقت بررسی رسیده است.
کی مراجعه کنیم؟
- بعد از یک سال تلاش، اگر زیر ۳۵ سال دارید
- بعد از شش ماه تلاش، اگر بالای ۳۵ سال دارید
- زودتر از این، اگر بالای ۴۰ سال دارید یا قاعدگی نامنظم، آندومتریوز، سابقهٔ عفونت لگن یا درمان سرطان دارید
آزمایش‌ها زمان می‌برند و باروری زن با سن کم می‌شود، پس بهتر است مراجعه را عقب نیندازید.
علت‌ها
مشکل می‌تواند از زن، از مرد یا از هر دو باشد و در حدود یک‌چهارم موارد علتی پیدا نمی‌شود. علت‌های رایج این‌ها هستند:
- تخمک‌گذاری نامنظم یا نبود آن، که شایع‌ترین علت در زنان است
- کیفیت پایین مایع منی
- بسته یا آسیب‌دیده بودن لوله‌های رحم
- آندومتریوز
سن، وزن، سیگار، الکل و عفونت‌های منتقل‌شونده از راه جنسی هم بر باروری اثر می‌گذارند.
چه بررسی می‌شود؟
ویزیت اول با گرفتن شرح حال هر دو نفر شروع می‌شود: مدت تلاش، قاعدگی، بارداری‌های قبلی، بیماری‌ها، داروها و سبک زندگی. پرسیدن از رابطهٔ زناشویی هم جزو این بررسی است. شاید گفتنش سخت باشد، ولی جواب صریح به پیدا کردن علت کمک می‌کند.
بعد بسته به وضعیت، آزمایش خون برای بررسی تخمک‌گذاری و هورمون‌ها، سونوگرافی، بررسی لوله‌ها و آزمایش مایع منی درخواست می‌شود.
چه راه‌هایی هست؟
درمان به علت بستگی دارد و سه دسته دارد:
- دارو: برای کمک به تخمک‌گذاری
- عمل: مثلاً برای آندومتریوز، میوم یا چسبندگی لوله
- کمک‌باروری: مثل IUI (تزریق اسپرم به داخل رحم) و IVF (لقاح در آزمایشگاه)
برای هر روش باید فایده، هزینه و خطر را جداگانه شنید. IVF می‌تواند احتمال بارداری چندقلویی را بالا ببرد و خطر حاملگی خارج از رحم را کمی بیشتر کند. هیچ روشی نتیجه را تضمین نمی‌کند.
بار روحی
این مسیر می‌تواند سخت و طولانی باشد. مراقبت از رابطهٔ زوجین و گرفتن کمک روان‌شناختی جزو درمان است. مشاوره در شبکهٔ پشتیبانی بیمار هم هست.
پرسش‌های پرتکرار
مشکل از کیست؟
این پرسش را کنار بگذارید. مشکل می‌تواند از هر دو نفر باشد و گاهی هم علتی پیدا نمی‌شود. هدف بررسی، پیدا کردن راه است.
همسرم باید آزمایش بدهد؟
بله. آزمایش مایع منی از قدم‌های اول بررسی است و باید پیش از روش‌های سنگین‌تر انجام شود.
استرس باعث نازایی می‌شود؟
استرس یکی از عامل‌هایی است که بر باروری اثر می‌گذارد، ولی نباید خودتان را به‌خاطر آن سرزنش کنید. تلاش برای بارداری خودش فشار روحی دارد.
چه زمانی از ماه بیشترین شانس را دارد؟
حوالی تخمک‌گذاری، که معمولاً حدود ۱۴ روز پیش از قاعدگی بعدی است. رابطهٔ منظم هر ۲ تا ۳ روز یک بار نیاز به حساب کردن روز دقیق را کم می‌کند.
برای شروع، یک گفت‌وگو.
برای نوبت به صفحهٔ نوبت بروید یا با پشتیبانی صحبت کنید. تاریخ آخرین قاعدگی و جواب‌های قبلی را هم آماده کنید.